
Alüminyum, şekil verilebilirliği sebebi ile diğer metallerden daha sık tercih edilir. Dolayısıyla otomobil, raylı sistemler, enerji sektörü, havacılık, mimari ve uzay sanayisinde kullanılır. Birçok amaca hizmet eder. Alüminyum, kullanım amacına göre farklı alaşım sınıflarına ayrılır.
Alüminyum, boksit cevherinden alınarak elde edilir. Alüminyumun kullanıldığı birçok alan vardır. Alüminyuma uygulanan işlemler ile bu metal çeşitlendirilir. Ergitilen alüminyum, sonraki işlemler için silindir biçiminde dökülür; bu yarı mamullere billet (bilet) denir. Billet, İngilizce kökenli bir kelimedir. Türkçede kütük anlamına gelir.
Alüminyum genellikle bisikletten uçağa, soğutma sistemlerinden mutfak eşyalarına kadar kullanılır. Bu nedenle alüminyum çeşitli hallere getirilir. O şekilde dağıtıma sunulur. Billet, alüminyumun kütük halinde hazırlanmış formudur. Alüminyum billet döküm yoluyla elde edilir; uzun ve silindir biçimlidir.
Billet; dikdörtgen, dairesel ya da kare şeklinde olan küçük, yarı bitmiş bir metal parçasıdır. Bitmiş bir ürün olmadan önce daha fazla işlenmelidir. Yarı mamul döküm ürünüdür. Kütükler, kesilmiş uzunluklar ya da rulo olarak satılır. Genel olarak 36 inç kareden daha az alanı vardır. Kütükler, aynı zamanda çubuk stoku olarak bilinir.
Alüminyum Billet Nasıl Kullanılır?
Alüminyum billet haline getirildikten sonra bu metal işlenir ve şekil verilir. Şekil verme işleminin ardından kullanılabileceği alanın herhangi bir limiti yoktur. Hem otomotiv hem de havacılık sektörü gibi farklı alanlarda kullanılır.
Alüminyum billet basit bir şekilde işlenir. İstenilen hale basit bir şekilde getirilebilir. Bu özellik, alüminyumu çok fazla kullanmamıza izin verir. Aynı zamanda alüminyumu çok basit işleyip epey ince hale getirebilmemize rağmen içeriye ya da dışarıya ısı ve tat geçişi yaptırmaz. Sahip olduğu özellikler ile alüminyum içeceklerin ambalajı olarak da kullanılır.
Alüminyum Billet Nasıl Şekil Alır?
Alüminyum metaline şekilde verme işlemleri oldukça kolay bir şekilde gerçekleştirilir. Alüminyum billete şekil vermek istenildiğinde, istenen kesit şeklinde bir kalıp hazırlanır. Billet ısıtılır ve preste bu kalıbın içinden basınçla geçirilir. Bunun neticesinde billet alüminyum istenen şekle gelmiş olur. Bahsedilen işlem ekstrüzyon yöntemi olarak bilinir. Alüminyum külçelerin eritilme işleminde benzer yöntemler vardır.
Alüminyum Billet Nasıl Üretilir?
Billet üretimi ergitme ile başlar. Birincil alüminyum ya da temiz hurda fırında ergitilir ve istenen alaşımı elde etmek için magnezyum, silisyum gibi elementler eklenir. Sıvı metal gaz alma ve filtreleme işlemleriyle hidrojenden ve inklüzyonlardan arındırılır. Ardından genellikle dikey yarı sürekli (DC) döküm yöntemiyle uzun silindirler halinde dökülür. Dökülen billetler homojenizasyon fırınında yüksek sıcaklıkta bekletilir. Bu işlem iç yapıyı dengeler ve ekstrüzyonda düzgün akış ile iyi yüzey kalitesi sağlar. Son olarak billetler pres boyuna kesilir.
Billet Çapları ve Boyları
Billet çapı, kullanılacak ekstrüzyon presinin kovan çapına göre seçilir. Profil üretiminde yaygın çaplar yaklaşık 5 ila 8 inç (127–203 mm) arasındadır. Billetler uzun döküm çubukları halinde gelir ve preste kullanılmadan önce profil boyuna ve kalıba göre hesaplanan uzunluklarda kesilir.
Kaliteli Billet Neden Önemlidir?
Profilin kalitesi büyük ölçüde billetin kalitesine bağlıdır. Doğru bileşim, temizlik (inklüzyonsuz yapı) ve iyi bir homojenizasyon şunları sağlar:
- Pres sırasında düzgün metal akışı ve daha yüksek üretim hızı,
- Çizik ve leke gibi kusurlardan arınmış, pürüzsüz yüzey,
- Boya ve eloksal sonrası homojen görünüm,
- Standartlara uygun mekanik değerler.
Bu yüzden A-Alüminyum’da ekstrüzyon hattında birinci sınıf billetler kullanılır.
Sık Sorulan Sorular
Billet ile ingot arasındaki fark nedir?
İngot, ergitilip yeniden kullanılmak üzere dökülmüş külçedir. Billet ise doğrudan ekstrüzyon ya da dövme için belirli alaşım ve çapta dökülmüş silindirik yarı mamuldür.
Billet ne kadar ısıtılır?
6xxx serisi alaşımlarda billet ekstrüzyon öncesi genellikle 450–500 °C aralığına ısıtılır. Kesin sıcaklık alaşıma, profile ve pres hızına göre belirlenir.
Bilet mi billet mi doğru yazımdır?
İkisi de kullanılır. “Billet” İngilizce kökenli terimdir; sektörde Türkçe “bilet” ya da “kütük” yazımları da yaygındır.


